Ramazan ayı yalnızca bireysel arınmanın değil, toplumsal muhasebenin de zamanıdır. İftar sofraları sadece ekmeğin paylaşıldığı değil, hafızanın ve sorumluluğun da bölüşüldüğü mekanlardır. Bu vesileyle katıldığım çeşitli sivil toplum kuruluşlarının iftar programlarında dikkatimi çeken iki husus, Avrupa’daki varlığımıza dair zihinsel bir bulanıklığın hala devam ettiğini göstermektedir.
Ramazan ayı, insanın kendisiyle yüzleştiği en özel zamanlardan biridir. Sadece aç kalmak değildir mesele. Nefsini terbiye etmektir, vicdanını tartmaktır, kalbini temizlemektir. Ramazan, kimin samimi, kimin sahte olduğunu da ortaya çıkarır. Çünkü bu ayda maskeler düşer, niyetler görünür olur.
Geçtiğimiz günlerde Almanya’nın Neuss kentinde düzenlenen iftar programına katıldım. Türk Federasyonu’nun Neuss şubesi tarafından organize edilen bu buluşmada, Kırım Tatar Meclisi Başkanı Refat Çubarov onur konuğuydu. Gazeteci Ahmet Özay’ın daveti üzerine iştirak ettiğim bu program, sıradan bir iftar yemeği değildi; hafızası diri olanlar için bir tarih muhasebesiydi.
Son günlerde bazı Alevi federasyonlarının, okullarda düzenlenen Ramazan etkinliklerine yönelik açıklamaları, masum bir “hassasiyet” tartışması olarak sunulsa da, meselenin özü bundan çok daha derindir. Ortada pedagojik bir kaygı değil; ideolojik bir yönelim, bilinçli bir kavramsal çarpıtma ve açık bir kimlik müdahalesi vardır.
Avrupa’da Türk olmak, bir zamanlar alın teriyle yazılmış bir destandı. Bugün ise yavaş yavaş silinen, unutulan bir hatıraya dönüşüyor. Sessizce, fark ettirmeden, kimseyi ürkütmeden kayboluyoruz.
Siyaset bazen ciddi bir satranç oyunu, bazen de kalabalıkların önünde sergilenen ucuz bir tiyatrodur. Donald Trump’ın Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yla alay eden açıklamaları, işte bu ikisinin tam ortasında duruyor. İlk bakışta bir liderin diğerini küçümsemesi, kahkaha toplamak için yapılmış sıradan bir gösteri gibi görülebilir. Oysa tarih bize şunu öğretir: Büyük güçler asla şaka yapmaz; sadece mesajlarını bazen şaka kılığına sokar.
Avrupa siyasetinde Almanya söz konusu olduğunda, tarihin gölgesi hala bugünün üzerine düşüyor. “Yeniden Alman Sorunu” gibi kavramsallaştırmalar, ilk bakışta uyarıcı ve hatta haklı bir kaygıyı çağrıştırıyor olabilir. Ne var ki meseleye soğukkanlı ve tarihsel süreklilik içinde bakıldığında, bu tür genellemelerin gerçeği açıklamaktan çok, onu basitleştirdiği görülüyor.
Türkiye’nin dijital merkez üssü olma hedefi, yalnızca bir teknoloji yatırımı değil; egemenlik, güvenlik ve küresel rekabet meselesidir. Bu vizyon, kısa vadeli kolaylıklarla değil, uzun vadeli devlet aklıyla hayata geçirilmelidir.
Türkiye, son yirmi yılda basit bir iktidar değişimi yaşamadı. Yaşanan şey, devletin kimin adına, hangi refleksle ve neye dayanarak yönetileceğine dair köklü bir kırılmadır. Bu kırılmayı görmezden gelenler hâlâ eski ezberlerle konuşuyor; görenler ise meseleyi sloganlara indirgemeye çalışıyor. Oysa hakikat ikisinden de daha serttir.
Bu ülkede ilginç bir düzen var. Kimse yanlış yapmıyor ama her şey yanlış gidiyor.
