In einer Zeit globaler Krisen wird von Berlin mehr erwartet als diplomatische Zurückhaltung. Deutschlands Rolle als Stimme für Völkerrecht und internationale Verantwortung steht erneut auf dem Prüfstand.
Bir ülkeyi tankla, topla, füze ile işgal etmek artık eski çağ yöntemidir. Yeni çağın işgali zihinler üzerinden yapılır.
Eğer bir devleti dış müdahaleye açık hale getirmek istiyorsanız önce içeriden başlarsınız. Önce meşruiyetini tartışmaya açarsınız. Her şartta muhalefeti “umut”, iktidarı ise “mutlak kötülük” olarak kodlarsınız. Sonra medyayı devreye sokarsınız. Gerçek ile algı arasındaki çizgiyi silersiniz. Olmamış olayları olmuş gibi, münferit hadiseleri sistematik kriz gibi, eksikleri çöküş gibi servis edersiniz. Ve bütün bunları “demokrasi”, “özgürlük”, “insan hakları” gibi kavramların arkasına saklayarak yaparsınız.
Ramazan ayı yalnızca bireysel arınmanın değil, toplumsal muhasebenin de zamanıdır. İftar sofraları sadece ekmeğin paylaşıldığı değil, hafızanın ve sorumluluğun da bölüşüldüğü mekanlardır. Bu vesileyle katıldığım çeşitli sivil toplum kuruluşlarının iftar programlarında dikkatimi çeken iki husus, Avrupa’daki varlığımıza dair zihinsel bir bulanıklığın hala devam ettiğini göstermektedir.
Ramazan ayı, insanın kendisiyle yüzleştiği en özel zamanlardan biridir. Sadece aç kalmak değildir mesele. Nefsini terbiye etmektir, vicdanını tartmaktır, kalbini temizlemektir. Ramazan, kimin samimi, kimin sahte olduğunu da ortaya çıkarır. Çünkü bu ayda maskeler düşer, niyetler görünür olur.
Geçtiğimiz günlerde Almanya’nın Neuss kentinde düzenlenen iftar programına katıldım. Türk Federasyonu’nun Neuss şubesi tarafından organize edilen bu buluşmada, Kırım Tatar Meclisi Başkanı Refat Çubarov onur konuğuydu. Gazeteci Ahmet Özay’ın daveti üzerine iştirak ettiğim bu program, sıradan bir iftar yemeği değildi; hafızası diri olanlar için bir tarih muhasebesiydi.
Son günlerde bazı Alevi federasyonlarının, okullarda düzenlenen Ramazan etkinliklerine yönelik açıklamaları, masum bir “hassasiyet” tartışması olarak sunulsa da, meselenin özü bundan çok daha derindir. Ortada pedagojik bir kaygı değil; ideolojik bir yönelim, bilinçli bir kavramsal çarpıtma ve açık bir kimlik müdahalesi vardır.
Avrupa’da Türk olmak, bir zamanlar alın teriyle yazılmış bir destandı. Bugün ise yavaş yavaş silinen, unutulan bir hatıraya dönüşüyor. Sessizce, fark ettirmeden, kimseyi ürkütmeden kayboluyoruz.
Tarih bazen arşivlerden değil, çöpten çıkar. Bazen bir fermanla değil, bir deri parçasıyla konuşur. 17. yüzyılı karış karış dolaşan büyük seyyah Evliya Çelebi, Trabzon’a geldiğinde böyle bir olayı özellikle kayda geçirir. Çünkü bu anlatı sıradan bir şehir vakası değildir. Kaybolan çocukların, yer altının ve uzun süre sessiz kalan bir düzenin hikayesidir.
Davos yıllarca “küresel vizyon” adı altında büyük lafların edildiği, küçük gerçeklerin gizlendiği bir sahneydi. Bu yıl ise perde kapandı. Geride ne kaldıysa, makyajsız, filtresiz bir şekilde ortada duruyor: Dünya artık bir düzen aramıyor, bir pazarlık yürütüyor.
2012 yılında Avrupa’da düzenlenen bir kongrede, davetli konuşmacı olarak yaptığım konuşma bugün dönüp bakıldığında ne duygusal bir hitap ne de dönemsel bir değerlendirmedir. O konuşma, Türkiye’nin terör, kimlik, kardeşlik ve bölgesel sorumluluklar konusundaki stratejik duruşunu erken bir tarihte kayda geçiren siyasal bir metindir. Bugün 2026’da Türkiye’ye yöneltilen “terörist devlet” söylemi karşısında bu metin, bir savunma değil; önceden yazılmış bir cevap olarak yeniden okunmalıdır.
