Tarih bazen arşivlerden değil, çöpten çıkar. Bazen bir fermanla değil, bir deri parçasıyla konuşur. 17. yüzyılı karış karış dolaşan büyük seyyah Evliya Çelebi, Trabzon’a geldiğinde böyle bir olayı özellikle kayda geçirir. Çünkü bu anlatı sıradan bir şehir vakası değildir. Kaybolan çocukların, yer altının ve uzun süre sessiz kalan bir düzenin hikayesidir.
Davos yıllarca “küresel vizyon” adı altında büyük lafların edildiği, küçük gerçeklerin gizlendiği bir sahneydi. Bu yıl ise perde kapandı. Geride ne kaldıysa, makyajsız, filtresiz bir şekilde ortada duruyor: Dünya artık bir düzen aramıyor, bir pazarlık yürütüyor.
2012 yılında Avrupa’da düzenlenen bir kongrede, davetli konuşmacı olarak yaptığım konuşma bugün dönüp bakıldığında ne duygusal bir hitap ne de dönemsel bir değerlendirmedir. O konuşma, Türkiye’nin terör, kimlik, kardeşlik ve bölgesel sorumluluklar konusundaki stratejik duruşunu erken bir tarihte kayda geçiren siyasal bir metindir. Bugün 2026’da Türkiye’ye yöneltilen “terörist devlet” söylemi karşısında bu metin, bir savunma değil; önceden yazılmış bir cevap olarak yeniden okunmalıdır.
Siyaset bazen ciddi bir satranç oyunu, bazen de kalabalıkların önünde sergilenen ucuz bir tiyatrodur. Donald Trump’ın Venezuela Devlet Başkanı Nicolás Maduro’yla alay eden açıklamaları, işte bu ikisinin tam ortasında duruyor. İlk bakışta bir liderin diğerini küçümsemesi, kahkaha toplamak için yapılmış sıradan bir gösteri gibi görülebilir. Oysa tarih bize şunu öğretir: Büyük güçler asla şaka yapmaz; sadece mesajlarını bazen şaka kılığına sokar.
Avrupa siyasetinde Almanya söz konusu olduğunda, tarihin gölgesi hala bugünün üzerine düşüyor. “Yeniden Alman Sorunu” gibi kavramsallaştırmalar, ilk bakışta uyarıcı ve hatta haklı bir kaygıyı çağrıştırıyor olabilir. Ne var ki meseleye soğukkanlı ve tarihsel süreklilik içinde bakıldığında, bu tür genellemelerin gerçeği açıklamaktan çok, onu basitleştirdiği görülüyor.
Yılın son günleri … Takvim kapanıyor ama hesap kapanmıyor. Çünkü bizde yıllar bitmez, sadece ertelenir. Aynı sorunlar yeni kelimelerle yeniden anlatılır, aynı hatalar başka gerekçelerle savunulur. Herkes konuşur, herkes haklıdır, herkes temizdir. Ve tam da bu yüzden her şey biraz daha yanlış gider.
Türkiye’nin dijital merkez üssü olma hedefi, yalnızca bir teknoloji yatırımı değil; egemenlik, güvenlik ve küresel rekabet meselesidir. Bu vizyon, kısa vadeli kolaylıklarla değil, uzun vadeli devlet aklıyla hayata geçirilmelidir.
Türkiye, son yirmi yılda basit bir iktidar değişimi yaşamadı. Yaşanan şey, devletin kimin adına, hangi refleksle ve neye dayanarak yönetileceğine dair köklü bir kırılmadır. Bu kırılmayı görmezden gelenler hâlâ eski ezberlerle konuşuyor; görenler ise meseleyi sloganlara indirgemeye çalışıyor. Oysa hakikat ikisinden de daha serttir.
Bu ülkede ilginç bir düzen var. Kimse yanlış yapmıyor ama her şey yanlış gidiyor.
Amerikan basını İstanbul için “geri sayım hızlanıyor” diyor. Bu cümle bizi korkutmalı mı? Hayır. Asıl korkutması gereken şey, bu gerçeği hâlâ başkalarından duyuyor olmamızdır.
