{"id":10978,"date":"2026-06-30T08:03:07","date_gmt":"2026-06-30T06:03:07","guid":{"rendered":"https:\/\/altinisik.org\/?p=10978"},"modified":"2026-06-30T08:03:07","modified_gmt":"2026-06-30T06:03:07","slug":"iki-uc-tek-duzen","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/altinisik.org\/?p=10978","title":{"rendered":"\u0130ki U\u00e7, Tek D\u00fczen"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Demokrasiler bir gecede \u00e7\u00f6kmez. Ne tanklar \u00f6nce soka\u011fa \u00e7\u0131kar ne de anayasalar ilk g\u00fcnden ask\u0131ya al\u0131n\u0131r. Bir demokrasinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, \u00e7o\u011fu zaman sessiz ba\u015flar. \u00d6nce toplum ortak akl\u0131n\u0131 kaybeder. Ard\u0131ndan ortak vicdan\u0131n\u0131\u2026<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">\u0130nsanlar birbirlerini anlamaya \u00e7al\u0131\u015fmay\u0131 b\u0131rak\u0131r. Konu\u015fman\u0131n yerini yaftalamak, tart\u0131\u015fman\u0131n yerini \u00f6fke al\u0131r. Kar\u015f\u0131s\u0131ndakini ikna etmek yerine onu susturmaya \u00e7al\u0131\u015fan bir siyasal k\u00fclt\u00fcr olu\u015fur. \u0130\u015fte tam o noktada sand\u0131k hala yerindedir, se\u00e7imler yap\u0131lmaktad\u0131r, parlamentolar a\u00e7\u0131kt\u0131r. Fakat demokrasinin ruhu sessizce a\u015f\u0131nmaktad\u0131r. Bug\u00fcn Avrupa&#8217;dan Amerika Birle\u015fik Devletleri&#8217;ne, Orta Do\u011fu&#8217;dan T\u00fcrkiye&#8217;ye kadar benzer bir tabloyla kar\u015f\u0131 kar\u015f\u0131yay\u0131z. Toplumlar her ge\u00e7en g\u00fcn daha keskin \u00e7izgilerle birbirinden ayr\u0131l\u0131yor. Siyasi tart\u0131\u015fmalar art\u0131k ekonomi, \u00fcretim, e\u011fitim, hukuk ya da kalk\u0131nma ekseninde y\u00fcr\u00fcm\u00fcyor. Bunun yerine kimlikler, k\u00fclt\u00fcrel aidiyetler ve ya\u015fam tarzlar\u0131 siyasetin merkezine yerle\u015fiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm tesad\u00fcfi de\u011fildir. Dijital medya algoritmalar\u0131, sosyal medya platformlar\u0131n\u0131n kutupla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 yap\u0131s\u0131, gelir da\u011f\u0131l\u0131m\u0131ndaki bozulma, k\u00fcreselle\u015fmenin olu\u015fturdu\u011fu g\u00fcvensizlik ve kimlik siyasetinin y\u00fckseli\u015fi ayn\u0131 iklimi beslemektedir. \u0130nsanlar art\u0131k fikirlerini geli\u015ftiren kaynaklara de\u011fil, kendi kanaatlerini do\u011frulayan yank\u0131 odalar\u0131na y\u00f6neliyor. B\u00f6ylece siyaset, \u00e7\u00f6z\u00fcm \u00fcretme sanat\u0131 olmaktan \u00e7\u0131k\u0131p aidiyetlerin \u00e7at\u0131\u015fmas\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Bu ortamda merkez siyaset g\u00fc\u00e7 kaybediyor. \u00c7\u00fcnk\u00fc merkez, uzla\u015fmay\u0131 gerektirir. Uzla\u015fma ise sab\u0131r ister, diyalog ister, kar\u015f\u0131 taraf\u0131 dinlemeyi gerektirir. Oysa \u00e7a\u011f\u0131m\u0131z\u0131n siyaseti h\u0131z \u00fczerine kuruludur. Sosyal medya birka\u00e7 saniyede \u00f6fke \u00fcretirken, sa\u011fduyu ayn\u0131 h\u0131zla yay\u0131lm\u0131yor. Sonu\u00e7 olarak u\u00e7 s\u00f6ylemler daha g\u00f6r\u00fcn\u00fcr, daha cazip ve daha etkili hale geliyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ancak burada dikkat edilmesi gereken \u00f6nemli bir nokta var. Toplumlara s\u00fcrekli iki se\u00e7enek sunuluyor. Bir tarafta radikal sa\u011f, di\u011fer tarafta radikal sol. Bir tarafta milliyet\u00e7ili\u011fin en sert bi\u00e7imleri, di\u011fer tarafta kimlik siyasetinin en keskin \u00f6rnekleri. Her iki taraf da kendisini kar\u015f\u0131 kutbun alternatifi olarak sunuyor. Peki ger\u00e7ekten \u00f6yle mi? Yoksa birbirine d\u00fc\u015fman g\u00f6r\u00fcnen bu iki u\u00e7, ayn\u0131 siyasal d\u00fczenin farkl\u0131 y\u00fczleri mi? \u00c7\u00fcnk\u00fc her ikisi de benzer y\u00f6ntemlere ba\u015fvuruyor. Her ikisi de korkuyu besliyor. Her ikisi de toplumu &#8220;biz&#8221; ve &#8220;onlar&#8221; diye ay\u0131r\u0131yor. Her ikisi de farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcneni tehdit olarak g\u00f6r\u00fcyor. Her ikisi de uzla\u015fmay\u0131 zay\u0131fl\u0131k, ele\u015ftiriyi ihanet olarak sunabiliyor. Daha da \u00f6nemlisi, her iki u\u00e7 da merkezde duran milyonlarca insan\u0131n ger\u00e7ek sorunlar\u0131n\u0131 ikinci plana itiyor.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Vatanda\u015f enflasyonu konu\u015fmak isterken k\u00fclt\u00fcr sava\u015flar\u0131n\u0131 konu\u015fuyor. Gen\u00e7ler i\u015f bulmay\u0131 tart\u0131\u015fmak isterken kimlik tart\u0131\u015fmalar\u0131na \u00e7ekiliyor. \u00dcretim yerine sloganlar, reform yerine \u00f6fke, gelecek yerine ge\u00e7mi\u015f hesapla\u015fmalar\u0131 g\u00fcndemi belirliyor. B\u00f6ylece siyaset kazan\u0131yor gibi g\u00f6r\u00fcnse de toplum kaybediyor. Oysa demokrasiler yaln\u0131zca se\u00e7imle ayakta kalmaz. Demokrasi; farkl\u0131 g\u00f6r\u00fc\u015flerin ayn\u0131 masa etraf\u0131nda konu\u015fabilme cesaretidir. Rakibini d\u00fc\u015fman de\u011fil, siyasi rakip olarak g\u00f6rebilmektir. \u00c7o\u011funlu\u011fun g\u00fcc\u00fc kadar az\u0131nl\u0131\u011f\u0131n hakk\u0131n\u0131 da koruyabilmektir.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Bug\u00fcn d\u00fcnyan\u0131n ihtiya\u00e7 duydu\u011fu \u015fey yeni kutuplar de\u011fil, yeni bir merkezdir. \u0130lkesiz bir orta yol de\u011fil; hukukun \u00fcst\u00fcnl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, ifade \u00f6zg\u00fcrl\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc, liyakati, \u00fcretimi ve sosyal adaleti ayn\u0131 anda savunabilen g\u00fc\u00e7l\u00fc bir demokratik merkez. Belki de art\u0131k as\u0131l mesele sa\u011f ile sol aras\u0131nda tercih yapmak de\u011fildir. Belki de as\u0131l mesele, bizi s\u00fcrekli kutupla\u015ft\u0131rarak ayakta duran bu siyasal d\u00fczenin d\u0131\u015f\u0131na \u00e7\u0131kabilmektir. \u00c7\u00fcnk\u00fc birbirine d\u00fc\u015fman g\u00f6r\u00fcnen iki u\u00e7, bazen ayn\u0131 d\u00fczenin farkl\u0131 akt\u00f6rleri olabilir ve belki de 21. y\u00fczy\u0131l\u0131n en b\u00fcy\u00fck siyasi sorusu tam da budur.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Ger\u00e7ekten iki farkl\u0131 gelecek aras\u0131nda m\u0131 se\u00e7im yap\u0131yoruz, yoksa bizi ayn\u0131 \u00e7\u0131kmaza s\u00fcr\u00fckleyen iki farkl\u0131 yol aras\u0131nda tercih yapmaya m\u0131 zorlan\u0131yoruz?<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Demokrasiler bir gecede \u00e7\u00f6kmez. Ne tanklar \u00f6nce soka\u011fa \u00e7\u0131kar ne de anayasalar ilk g\u00fcnden ask\u0131ya al\u0131n\u0131r. Bir demokrasinin \u00e7\u00f6k\u00fc\u015f\u00fc, \u00e7o\u011fu zaman sessiz ba\u015flar. \u00d6nce toplum ortak akl\u0131n\u0131 kaybeder. Ard\u0131ndan ortak vicdan\u0131n\u0131\u2026<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10977,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"aside","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-10978","post","type-post","status-publish","format-aside","has-post-thumbnail","hentry","category-sivil-toplum-hareketi","post_format-post-format-aside"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/altinisik.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/b954caea-5d12-4a6d-9e6f-3b5357b86ccf.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10978","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10978"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10978\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10977"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10978"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10978"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10978"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}