Almanya y\u0131llard\u0131r kendisini d\u00fcnyaya hukuk devleti, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fclkesi, insan haklar\u0131n\u0131n kalesi olarak tan\u0131tt\u0131. Demokrasi dersi verdi, ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc siyasal vitrin yapt\u0131, ge\u00e7mi\u015fiyle y\u00fczle\u015fti\u011fini s\u00f6yledi. Peki bug\u00fcn ayn\u0131 Almanya\u2019ya tek bir soru sormak gerekiyor: Bir \u00fclkede insanlar ibadethanelerine giderken korkuyorsa, anneler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 isimlerinden dolay\u0131 tedirgin b\u00fcy\u00fct\u00fcyorsa, camilerin duvarlar\u0131na nefret yaz\u0131lar\u0131 yaz\u0131l\u0131yorsa, kutsal mekanlara sald\u0131r\u0131lar s\u0131radanla\u015f\u0131yorsa o \u00fclkede demokrasi ger\u00e7ekten tam m\u0131d\u0131r? Bu soruyu sorarken amac\u0131m Almanya\u2019y\u0131 su\u00e7lamak de\u011fil. Tam tersine: Almanya\u2019n\u0131n kendi de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz M\u00fcsl\u00fcmanlar da bu \u00fclkenin bir par\u00e7as\u0131y\u0131z. Ve sorun, k\u00f6t\u00fc niyetli bir az\u0131nl\u0131k de\u011fil, sessiz kalan \u00e7o\u011funluktur.<\/p>\n\n\n\n
Federal h\u00fck\u00fcmet verilerine g\u00f6re yaln\u0131zca 2024 y\u0131l\u0131nda Almanya\u2019da 1.554 \u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 su\u00e7 i\u015flendi. Ayn\u0131 y\u0131l 54 cami sald\u0131r\u0131ya u\u011frad\u0131. Bu, neredeyse her hafta bir caminin hedef se\u00e7ildi\u011fi anlam\u0131na geliyor. Bunlar sadece kayda ge\u00e7enler. Bir de kayda ge\u00e7meyenler var. Karakola gitse de sonu\u00e7 alamayaca\u011f\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnenler. \u00c7ocu\u011fu okulda d\u0131\u015flanmas\u0131n diye susan aileler. \u0130\u015fini kaybetmemek i\u00e7in a\u015fa\u011f\u0131lanmay\u0131 i\u00e7ine atan \u00e7al\u0131\u015fanlar. Ger\u00e7ek rakamlar, a\u00e7\u0131klanan rakamlardan daha a\u011f\u0131r olabilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc nefret \u00f6nce istatistiklere de\u011fil, insanlar\u0131n ruhuna i\u015fler. Bir camiye sald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda yaln\u0131zca ta\u015f duvara \u00e7arpmaz. K\u0131r\u0131lan sadece cam olmaz. Hedef al\u0131nan sadece bir bina de\u011fildir. O ta\u015f birlikte ya\u015fama k\u00fclt\u00fcr\u00fcne at\u0131l\u0131r. O ta\u015f anayasan\u0131n e\u015fitlik ilkesine at\u0131l\u0131r. O ta\u015f toplumsal huzura at\u0131l\u0131r. O ta\u015f insan onuruna at\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Peki somut olarak ne i\u015flemedi? Bir \u00f6rnek verelim. 2023 y\u0131l\u0131nda Kuzey Ren-Vestfalya\u2019da bir camiye molotofkokteyli at\u0131ld\u0131. Fail bir y\u0131l sonra hala bulunamam\u0131\u015ft\u0131. Ayn\u0131 \u015fehirde bir sinagog hedef al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda ise \u00f6zel bir soru\u015fturma ekibi ayn\u0131 hafta kuruldu. Bu bir \u00e7ifte standart de\u011filse nedir? Bir sinagoga sald\u0131r\u0131 oldu\u011funda aya\u011fa kalkmak medeniyettir. Bir kiliseye sald\u0131r\u0131 oldu\u011funda tepki g\u00f6stermek insanl\u0131kt\u0131r. Bir camiye sald\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131nda ayn\u0131 kararl\u0131l\u0131\u011f\u0131 g\u00f6stermek ise adaletin gere\u011fidir. Adalet se\u00e7ici davran\u0131yorsa, art\u0131k adalet de\u011fildir. Bug\u00fcn Almanya\u2019da baz\u0131 \u00e7evreler M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131 \u201csorun\u201d ba\u015fl\u0131\u011f\u0131 alt\u0131nda anlat\u0131yor. G\u00f6\u00e7 denildi\u011finde M\u00fcsl\u00fcman, g\u00fcvenlik denildi\u011finde M\u00fcsl\u00fcman, uyum denildi\u011finde yine M\u00fcsl\u00fcman konu\u015fuluyor. Televizyon ekranlar\u0131nda kurulan c\u00fcmleler ertesi g\u00fcn metroda hakarete d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcyor. Gazete man\u015fetlerinde pompalanan korku, ak\u015fam bir caminin kap\u0131s\u0131na boyayla yaz\u0131l\u0131yor. Se\u00e7im meydanlar\u0131nda at\u0131lan ayr\u0131\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 sloganlar, sonra bir \u00e7ocu\u011fun okul hayat\u0131na y\u00fck oluyor. Ama i\u015fin daha ac\u0131 yan\u0131 \u015fu: Fail M\u00fcsl\u00fcmansa g\u00fcnlerce man\u015fet. Ma\u011fdur M\u00fcsl\u00fcmansa birka\u00e7 sat\u0131r. Bir su\u00e7un de\u011feri failin kimli\u011fine, ma\u011fdurun inanc\u0131na g\u00f6re de\u011fi\u015fiyorsa, orada yaln\u0131z medya de\u011fil, vicdan da sorunludur.<\/p>\n\n\n\n
Baz\u0131lar\u0131 Almanya i\u00e7in tehlikenin M\u00fcsl\u00fcmanlar oldu\u011funu s\u00f6yl\u00fcyor. Hay\u0131r. Almanya i\u00e7in ger\u00e7ek tehlike; normalle\u015fen nefret, sessizle\u015fen kurumlar, se\u00e7ici vicdan ve par\u00e7alanan toplumsal g\u00fcvendir. Bir \u00fclkeyi d\u0131\u015far\u0131dan gelenler de\u011fil, i\u00e7eride b\u00fcy\u00fcyen adaletsizlik \u00e7\u00fcr\u00fct\u00fcr. Bu mesele sadece T\u00fcrklerin meselesi de\u011fildir. Sadece Araplar\u0131n meselesi de\u011fildir. Sadece M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n meselesi de de\u011fildir. Bu, Almanya\u2019n\u0131n kendi aynas\u0131na bakma meselesidir. Bug\u00fcn camiye susan, yar\u0131n kiliseye de susar. Bug\u00fcn ba\u015f\u00f6rt\u00fcl\u00fc kad\u0131na sessiz kalan, yar\u0131n farkl\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnen herkese sessiz kal\u0131r. Bug\u00fcn bir toplulu\u011fu yaln\u0131z b\u0131rakan, yar\u0131n kendisi yaln\u0131z kal\u0131r. \u00c7\u00fcnk\u00fc nefret doymaz. Bir grupta durmaz. Her sessizlikten cesaret al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Peki ne yap\u0131labilir? Bu metni okuyan herkesin \u201c\u015fimdi ne yapabilirim?\u201d diye sorma hakk\u0131 var. \u0130\u015fte somut ad\u0131mlar. Bireysel olarak bir cami sald\u0131r\u0131s\u0131 haberini g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fczde o caminin \u00f6n\u00fcne bir \u00e7i\u00e7ek b\u0131rak\u0131n. K\u0131sa bir destek mesaj\u0131 yaz\u0131n. Bu, susmad\u0131\u011f\u0131n\u0131z\u0131 g\u00f6sterir. \u00c7ocu\u011funuzun okulunda M\u00fcsl\u00fcman bir \u00e7ocuk d\u0131\u015flan\u0131yorsa, \u00f6\u011fretmene \u201cbu kabul edilemez\u201d deyin. Yerel belediyenize bir e-posta g\u00f6nderin: \u201c\u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 su\u00e7lar i\u00e7in bir raporlama ve dayan\u0131\u015fma birimi kurar m\u0131s\u0131n\u0131z?\u201d Toplumsal olarak: Cami dernekleri, her sald\u0131r\u0131dan sonra yaln\u0131z hareket etmesin. Sinagoglar\u0131 ve kiliseleri ortak bas\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na davet etsin. \u201cBu sadece M\u00fcsl\u00fcmanlar\u0131n sorunu de\u011fil\u201d mesaj\u0131 verilsin. Bir sonraki sald\u0131r\u0131da o sinagog ve kilise do\u011fal m\u00fcttefik olur. Siyasi olarak se\u00e7im d\u00f6neminde adaylara \u015fu soruyu sorun: \u201c\u0130slam kar\u015f\u0131t\u0131 su\u00e7lar i\u00e7in \u00f6zel bir temsilci atayacak m\u0131s\u0131n\u0131z? Yahudi kar\u015f\u0131t\u0131 su\u00e7lar i\u00e7in var. E\u015fitlik nerede?\u201d<\/p>\n\n\n\n
Almanya bug\u00fcn bir yol ayr\u0131m\u0131ndad\u0131r. Ya herkes i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck \u00fclkesi olacak ya da baz\u0131lar\u0131 i\u00e7in \u00f6zg\u00fcrl\u00fck vitrini olarak kalacak. Camiler yanarken verilen sessizlik unutulmaz. K\u0131r\u0131lan camlar onar\u0131l\u0131r, duvarlar boyan\u0131r, kap\u0131lar yeniden yap\u0131l\u0131r. Ama g\u00fcven bir kez y\u0131k\u0131l\u0131rsa kolay kurulmaz. Ve tarih, en \u00e7ok konu\u015fanlar\u0131 de\u011fil, gerekti\u011finde konu\u015fanlar\u0131 yazar. \u015eimdi konu\u015fma zaman\u0131. Bu yaz\u0131 bir su\u00e7lama de\u011fil, bir davettir. Elinizi ta\u015f\u0131n alt\u0131na koymaya. \u00c7\u00fcnk\u00fc sorun sadece camiler de\u011fil sorun hepimizin gelece\u011fi.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Almanya y\u0131llard\u0131r kendisini d\u00fcnyaya hukuk devleti, \u00f6zg\u00fcrl\u00fckler \u00fclkesi, insan haklar\u0131n\u0131n kalesi olarak tan\u0131tt\u0131. Demokrasi dersi verdi, ho\u015fg\u00f6r\u00fcy\u00fc siyasal vitrin yapt\u0131, ge\u00e7mi\u015fiyle y\u00fczle\u015fti\u011fini s\u00f6yledi. Peki bug\u00fcn ayn\u0131 Almanya\u2019ya tek bir soru sormak gerekiyor: Bir \u00fclkede insanlar ibadethanelerine giderken korkuyorsa, anneler \u00e7ocuklar\u0131n\u0131 isimlerinden dolay\u0131 tedirgin b\u00fcy\u00fct\u00fcyorsa, camilerin duvarlar\u0131na nefret yaz\u0131lar\u0131 yaz\u0131l\u0131yorsa, kutsal mekanlara sald\u0131r\u0131lar s\u0131radanla\u015f\u0131yorsa o \u00fclkede demokrasi ger\u00e7ekten tam m\u0131d\u0131r? Bu soruyu sorarken amac\u0131m Almanya\u2019y\u0131 su\u00e7lamak de\u011fil. Tam tersine: Almanya\u2019n\u0131n kendi de\u011ferlerine sahip \u00e7\u0131kmas\u0131 i\u00e7in bir \u00e7a\u011fr\u0131 yap\u0131yorum. \u00c7\u00fcnk\u00fc biz M\u00fcsl\u00fcmanlar da bu \u00fclkenin bir par\u00e7as\u0131y\u0131z. Ve sorun, k\u00f6t\u00fc niyetli bir az\u0131nl\u0131k de\u011fil, sessiz kalan \u00e7o\u011funluktur.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10955,"comment_status":"closed","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-10949","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-sivil-toplum-hareketi"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/altinisik.org\/wp-content\/uploads\/2026\/06\/6667f90b-f415-46c9-af7b-b80c3a4e3dd8-1.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10949","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10949"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10949\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10957,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10949\/revisions\/10957"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10955"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10949"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10949"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10949"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}