\u201cOrtado\u011fu\u2019da iyi niyet de\u011fil, devlet akl\u0131 ayakta kal\u0131r.\u201d<\/p>\n\n\n\n
Ortado\u011fu\u2019nun tarihsel ger\u00e7ekli\u011fi, g\u00fcvenli\u011fin temennilerle de\u011fil; g\u00fc\u00e7, ak\u0131l ve s\u00fcreklilikle sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 defalarca g\u00f6stermi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye sahas\u0131nda izledi\u011fi politika da bu \u00e7er\u00e7evede yaln\u0131zca bir d\u0131\u015f politika tercihi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ulusal g\u00fcvenlik paradigmas\u0131n\u0131n yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. 2011 sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te Suriye\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7ok katmanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131, devlet otoritesinin zay\u0131flamas\u0131 ve s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde olu\u015fan g\u00fc\u00e7 bo\u015fluklar\u0131, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudan ve somut g\u00fcvenlik riskleri \u00fcretmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu ba\u011flamda Suriye krizi, klasik bir i\u00e7 sava\u015f\u0131n \u00f6tesinde, devlet d\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 akt\u00f6rlerin g\u00fc\u00e7 kazand\u0131\u011f\u0131 ve b\u00f6lgesel dengelerin yeniden \u015fekillendi\u011fi bir jeopolitik m\u00fccadele alan\u0131na d\u00f6n\u00fc\u015fm\u00fc\u015ft\u00fcr. T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcney s\u0131n\u0131r\u0131nda ortaya \u00e7\u0131kan bu tablo, \u00f6zellikle ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin alan kazanmas\u0131 ve devletimsi yap\u0131lar kurma giri\u015fimleri nedeniyle, ulusal g\u00fcvenlik a\u00e7\u0131s\u0131ndan varolu\u015fsal bir tehdit olarak de\u011ferlendirilmi\u015ftir. Uluslararas\u0131 g\u00fcvenlik literat\u00fcr\u00fcnde \u201cg\u00fcvenlik bo\u015flu\u011fu\u201d olarak tan\u0131mlanan bu durum, s\u0131n\u0131r kom\u015fular\u0131 i\u00e7in y\u00fcksek risk bar\u0131nd\u0131rmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin bu s\u00fcre\u00e7te benimsedi\u011fi aktif g\u00fcvenlik yakla\u015f\u0131m\u0131, tehdidin s\u0131n\u0131r \u00f6tesinde bertaraf edilmesini esas alan bir paradigma de\u011fi\u015fimini ifade etmektedir. Bu yakla\u015f\u0131m, \u00f6zellikle 2016 sonras\u0131nda ger\u00e7ekle\u015ftirilen s\u0131n\u0131r \u00f6tesi operasyonlarla somutla\u015fm\u0131\u015f; T\u00fcrkiye\u2019yi yaln\u0131zca savunma refleksi g\u00f6steren bir akt\u00f6r olmaktan \u00e7\u0131kararak, tehditleri kayna\u011f\u0131nda etkisiz hale getirmeyi hedefleyen proaktif bir g\u00fcvenlik anlay\u0131\u015f\u0131na ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Bu d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcm, yaln\u0131zca askeri de\u011fil, ayn\u0131 zamanda siyasi ve diplomatik sonu\u00e7lar do\u011furmu\u015f; T\u00fcrkiye\u2019nin sahadaki varl\u0131\u011f\u0131, uluslararas\u0131 m\u00fczakere s\u00fcre\u00e7lerinde belirleyici bir unsur haline gelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n
Bu \u00e7er\u00e7evede \u201cTer\u00f6rs\u00fcz T\u00fcrkiye\u201d hedefi, yaln\u0131zca i\u00e7 g\u00fcvenlik politikalar\u0131yla s\u0131n\u0131rl\u0131 olmayan, \u00e7ok boyutlu bir stratejinin par\u00e7as\u0131 olarak ele al\u0131nmal\u0131d\u0131r. Ter\u00f6rle m\u00fccadelede s\u0131n\u0131r \u00f6tesi operasyonlar\u0131n art\u0131r\u0131lmas\u0131, istihbarat kapasitesinin g\u00fc\u00e7lendirilmesi ve diplomatik ara\u00e7lar\u0131n etkin kullan\u0131m\u0131, bu stratejinin temel bile\u015fenlerini olu\u015fturmaktad\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, literat\u00fcrde \u201cproaktif g\u00fcvenlik doktrini\u201d olarak tan\u0131mlanan \u00e7er\u00e7eve ile uyumlu bir g\u00f6r\u00fcn\u00fcm arz etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
Buna kar\u015f\u0131l\u0131k T\u00fcrkiye\u2019de muhalefet akt\u00f6rlerinin \u00f6nemli bir k\u0131sm\u0131, Suriye politikas\u0131na ili\u015fkin daha s\u0131n\u0131rl\u0131 m\u00fcdahale ve diplomasi a\u011f\u0131rl\u0131kl\u0131 bir yakla\u015f\u0131m \u00f6nermi\u015ftir. Cumhuriyet Halk Partisi taraf\u0131ndan dile getirilen bu perspektif, merkezi y\u00f6netimle do\u011frudan temas\u0131n \u00f6nceliklendirilmesini i\u00e7ermekte; ancak sahadaki \u00e7ok akt\u00f6rl\u00fc g\u00fc\u00e7 dengelerini ve devlet d\u0131\u015f\u0131 silahl\u0131 yap\u0131lar\u0131n olu\u015fturdu\u011fu g\u00fcvenlik risklerini yeterince dikkate almamakla ele\u015ftirilmektedir. Bu durum, uluslararas\u0131 ili\u015fkiler teorilerinde \u201cnormatif idealizm\u201d ile \u201cjeopolitik realizm\u201d aras\u0131ndaki gerilimin somut bir yans\u0131mas\u0131 olarak de\u011ferlendirilebilir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin sahada aktif bir akt\u00f6r haline gelmesi, uluslararas\u0131 sistemdeki konumunu da g\u00fc\u00e7lendirmi\u015ftir. \u00d6zellikle Amerika Birle\u015fik Devletleri ve Rusya gibi k\u00fcresel akt\u00f6rlerle e\u015f zamanl\u0131 diplomatik temas y\u00fcr\u00fctebilme kapasitesi, T\u00fcrkiye\u2019nin d\u0131\u015f politika esnekli\u011fini art\u0131rm\u0131\u015f ve onu \u00e7ok kutuplu sistemde etkili bir denge unsuru haline getirmi\u015ftir. Bu durum, orta \u00f6l\u00e7ekli g\u00fc\u00e7lerin uygun stratejilerle nas\u0131l geni\u015f bir manevra alan\u0131 olu\u015fturabilece\u011fine dair \u00f6nemli bir \u00f6rnek te\u015fkil etmektedir.<\/p>\n\n\n\n
T\u00fcrkiye\u2019nin son y\u0131llarda artan arabuluculuk faaliyetleri de bu ba\u011flamda dikkat \u00e7ekicidir. Farkl\u0131 krizlerde taraflar aras\u0131nda diyalog zemini olu\u015fturabilmesi, T\u00fcrkiye\u2019nin yaln\u0131zca b\u00f6lgesel de\u011fil, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte de \u201ckolayla\u015ft\u0131r\u0131c\u0131 akt\u00f6r\u201d rol\u00fcn\u00fc \u00fcstlendi\u011fini g\u00f6stermektedir. Bu rol, askeri kapasite ile diplomatik yetkinli\u011fin birlikte kullan\u0131lmas\u0131n\u0131n bir sonucudur ve T\u00fcrkiye\u2019nin uluslararas\u0131 sayg\u0131nl\u0131\u011f\u0131n\u0131 peki\u015ftiren \u00f6nemli bir unsurdur.<\/p>\n\n\n\n
Bununla birlikte, Ortado\u011fu\u2019da ya\u015fanan geli\u015fmeler T\u00fcrkiye\u2019nin g\u00fcvenlik politikalar\u0131n\u0131n \u00f6nemini daha da art\u0131rmaktad\u0131r. \u00d6zellikle \u0130srail ile \u0130ran aras\u0131nda fiilen ya\u015fanan \u00e7at\u0131\u015fma ve Amerika Birle\u015fik Devletleri\u2019nin do\u011frudan dahil oldu\u011fu sava\u015f ortam\u0131, b\u00f6lgesel istikrars\u0131zl\u0131\u011f\u0131n yeni ve daha tehlikeli bir boyuta ula\u015ft\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermektedir. Bu t\u00fcr sava\u015flar\u0131n tarihsel olarak geni\u015fleyen etki alanlar\u0131 g\u00f6z \u00f6n\u00fcne al\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda, T\u00fcrkiye\u2019nin bu s\u00fcre\u00e7ten do\u011frudan etkilenme potansiyeli olduk\u00e7a y\u00fcksektir. G\u00f6\u00e7 hareketleri, enerji arz g\u00fcvenli\u011fi, ticaret yollar\u0131n\u0131n kesintiye u\u011framas\u0131 ve ter\u00f6r \u00f6rg\u00fctlerinin kaotik ortamdan faydalanarak yeniden g\u00fc\u00e7 kazanmas\u0131, bu etkinin ba\u015fl\u0131ca yans\u0131malar\u0131 aras\u0131nda yer almaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Sonu\u00e7 olarak T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye politikas\u0131, k\u0131sa vadeli bir kriz y\u00f6netimi yakla\u015f\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6tesinde, uzun vadeli bir g\u00fcvenlik stratejisinin par\u00e7as\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. Recep Tayyip Erdo\u011fan liderli\u011finde \u015fekillenen bu yakla\u015f\u0131m, askeri g\u00fc\u00e7 ile diplomatik esnekli\u011fi bir arada kullanarak T\u00fcrkiye\u2019yi hem sahada hem de masada etkili bir akt\u00f6r haline getirmi\u015ftir. Ter\u00f6rle m\u00fccadelede proaktif stratejilerin benimsenmesi ile uluslararas\u0131 arabuluculuk kapasitesinin art\u0131r\u0131lmas\u0131, bu politikan\u0131n iki tamamlay\u0131c\u0131 unsurunu olu\u015fturmaktad\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Bu ba\u011flamda T\u00fcrkiye\u2019nin \u00f6n\u00fcnde duran tercih a\u00e7\u0131kt\u0131r: Ya g\u00fcvenlik risklerini b\u00fcy\u00fcyene kadar izleyen edilgen bir yakla\u015f\u0131m benimsenmeye devam edilecek ya da mevcut stratejik irade korunarak T\u00fcrkiye, kendi g\u00fcvenli\u011fini kendi belirleyen bir akt\u00f6r olarak konumunu g\u00fc\u00e7lendirecektir. T\u00fcrkiye\u2019nin son y\u0131llarda izledi\u011fi yol, t\u00fcm ele\u015ftirilere ra\u011fmen, jeopolitik ger\u00e7eklikleri esas alan bir devlet akl\u0131n\u0131n yans\u0131mas\u0131d\u0131r.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
Ortado\u011fu\u2019nun tarihsel ger\u00e7ekli\u011fi, g\u00fcvenli\u011fin temennilerle de\u011fil; g\u00fc\u00e7, ak\u0131l ve s\u00fcreklilikle sa\u011fland\u0131\u011f\u0131n\u0131 defalarca g\u00f6stermi\u015ftir. T\u00fcrkiye\u2019nin Suriye sahas\u0131nda izledi\u011fi politika da bu \u00e7er\u00e7evede yaln\u0131zca bir d\u0131\u015f politika tercihi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ulusal g\u00fcvenlik paradigmas\u0131n\u0131n yeniden tan\u0131mlanmas\u0131 olarak de\u011ferlendirilmelidir. 2011 sonras\u0131 s\u00fcre\u00e7te Suriye\u2019de ortaya \u00e7\u0131kan \u00e7ok katmanl\u0131 \u00e7at\u0131\u015fma ortam\u0131, devlet otoritesinin zay\u0131flamas\u0131 ve s\u0131n\u0131r b\u00f6lgelerinde olu\u015fan g\u00fc\u00e7 bo\u015fluklar\u0131, T\u00fcrkiye a\u00e7\u0131s\u0131ndan do\u011frudan ve somut g\u00fcvenlik riskleri \u00fcretmi\u015ftir.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":10931,"comment_status":"","ping_status":"","sticky":false,"template":"","format":"aside","meta":{"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":""},"categories":[83],"tags":[],"class_list":["post-10932","post","type-post","status-publish","format-aside","has-post-thumbnail","hentry","category-cevre-ve-politika","post_format-post-format-aside"],"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/altinisik.org\/wp-content\/uploads\/2026\/03\/ddaaa8eb-442a-4c31-9916-70acd08453d8.jpg","jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10932","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=10932"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/10932\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/10931"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=10932"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=10932"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/altinisik.org\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=10932"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}